http://nguyentrongtao.info/2013/10/31/tho-thieu-nhi-cua-nguyen-quang-hue/
THƠ THIẾU NHI CỦA
NGUYỄN QUANG HUỆ
NGUYỄN TRỌNG TẠO: Tuổi nhỏ thường thích
làm “người lớn”. Người già tính khí như “trẻ con”. Hình như ở hai đầu cuộc đời
lại rất dễ gặp nhau, chia sẻ cùng nhau. Đọc thơ Nguyễn Quang Huệ viết cho thiếu
nhi, tôi có cái cảm giác hồn nhiên ấy.
Thơ Nguyễn Quang Huệ giản dị, mộc mạc và
tha thiết với những câu chuyện làng quê. Riêng với trẻ thơ, anh có một góc
nhìn, góc cảm thật hồn nhiên và nhân hậu. Hai tập thơ “Gà mẹ gà con”, “Chuyện
gấu và mèo” của anh vừa xuất bản đã làm sinh khởi cho không khí thơ viết cho
thiếu nhi ở ta hiện nay vốn nhiều năm quá bình lặng. Không có một tâm hồn trẻ
thơ trong con người thất thập ấy thì không thể viết ra được những tập thơ như
thế.Thực ra Nguyễn Quang Huệ đã làm thơ
từ khi còn là sinh viên, nhưng công việc của một kỹ sư xây dựng đã cuốn anh đi,
mãi đến khi nghỉ hưu, anh mới chợt nhớ tới nàng thơ thời trẻ mình đã từng say
đắm. Và, tiếng gõ cửa của nàng thơ đã lại đánh thức trái tim nhạy cảm của anh
thêm lần nữa. Chỉ trong
vòng 10 năm, Nguyễn Quang Huệ đã cho ra đời 4 tập thơ, trong đó có 2 tập thơ
viết cho tuổi nhỏ.
Xin giới thiệu cùng bạn một số bài thơ trích từ hai tập thơ vừa mới xuất bản của anh :
Trích tập : Gà mẹ - gà
con
Chiếc đồng hồ
Chiếc
đồng hồ tích tắc
Em đặt
ở trước bàn
Chăm
chỉ đếm thời gian
Nhắc
nhở em chăm học .
Đã nhắc
em tập đọc
Đã nhắc
em thuộc bài
Cùng
hẹn tới ngày mai
Đếm ước
mơ mỗi khắc
Chiếc
đồng hồ tích tắc
Chiếc
đồng hồ tích tắc…
Chú đánh giày
Cơ ngơi
trong túi xách
Vài hộp
xi đen vàng
Bàn
chải lông đuôi ngựa
Nắm vải
len mịn màng
Len lỏi
trong các phố
Miệng chú
rao vang vang .
- Nào
ai đánh giày đây ?
Nào ai
đánh giày nào ?
Dù cách
năm mươi bước
Vẫn
nghe tiếng chú rao .
- Nào
chú ơi dừng lại
Đánh hộ
mấy đôi nào
Trông
chú vui ra mặt
Thế là
dừng tiếng rao .
Tay chú
đưa thoăn thoắt
Lau lau
lại chùi chùi
Bôi xi
vào da sạch
Vải len
lại bơi bơi .
Trả lại
giày cho khách
Rạng rỡ
nở nụ cười
Làm cho
người thêm đẹp
Làm cho
đời thêm vui …
Ông phỗng
Ông
phỗng nâng một cục vàng
Miệng
cười mãn nguyện giàu sang có thừa
Áo chật
mặc không còn vừa
Bụng to
rốn hở nhưng chưa bận lòng
Tràng
hạt đeo đúng hai vòng
Cổ đeo
chữ “ phúc ” chân không đi hài
Hỏi
rằng thiên hạ có ai ?
Giàu
sang vẫn khổ, cười hoài ngộ không !...
Ao nhà
Chú ếch
ngồi ở lá sen
Thảnh
thơi ngắm chú dế mèn vuốt râu
Bờ ao
hai chú chim sâu
Lích ta
lích tích rủ nhau bắt mồi
Nhái
bén quan sát một hồi
Nhớ lời
cô giáo tìm nơi học bài
Chẫu
chuộc có đôi chân dài
Hễ nghe
tiếng động là nhoai xuống hồ
Giật
mình mấy chú cá rô
Nháo
nha nháo nhác nép bờ ngó nghiêng
Chuồn
chuồn cánh mỏng như tiên
Đậu
cành tre nhỏ làm duyên soi mình .
Từ làng
quê đến thị thành
Không
ao nào đẹp chỉ mình ao em…
Gà mẹ gà con
Gà mẹ
ấp khoảng ba tuần
Trứng
gà cựa quậy nở dần gà non
Mẹ gà
cục cục gọi con
Chân
chăm bới đất tìm giun làm mồi
Rỉa thành
nhiều mảnh tả tơi
Chia
từng mụn nhỏ kịp thời cho con
Bới tìm
cụt cả móng son
Chăm
con chóng lớn quên thân mẹ gà
Xác xơ
lông rụng quanh nhà
Thân
gầy ngực lép cũng là vì con…
Nắng to
mưa dập bão dồn
Giang
đôi cánh mỏng ôm con vào lòng
Rắn
chuột dù có trông mong
Bắt
từng con nhỏ canh phòng vẫn hơn…
Thế mà
đến lúc lớn khôn
Gà con
quên cả công ơn mẹ mình
Hết
đánh nhau lại tranh giành
Miếng
ăn thức uống chỉ mình phần hơn
Chẳng
cần tình nghĩa mẹ con
Ăn xong
quẹt mỏ no tròn mới yên…
Làm
người như vậy sao nên ?
Nhớ ơn
cha mẹ tổ tiên ông bà
Không
như con của mẹ gà
Mọi
điều nhường nhịn mới là con ngoan…
Quạt cây
Quạt
nhà em xinh xắn
Có lồng
chắn bên ngoài
Bao giờ
em bật quạt
Là quạt
liền quay ngay
Dồn bao
nhiêu gió mát
Quạt
quay về ông bà
Rồi
quay sang chỗ cháu
Chia
mát cho cả nhà
Em khen
quạt tốt quá
Quạt
đứng cười ha ha…
Cây lau nhà
Lau nhà
dựng ở góc sân
Mỗi khi
nhà bẩn là cần lấy ra
Đầu
tiên em nhúng nước qua
Tiếp
theo vắt sạch để ta tiện dùng
Từ hành
lang đến các phòng
Đẩy qua
đẩy lại sạch bong bụi mờ
Lau
xong vắt lại cho khô
Để vào
chỗ cũ đứng chờ góc sân…
Sâu và kiến
( 1 )
Kiến đi
chợ về
Gặp sâu
ăn lá
Kiến
chào bác cả
Ăn đã
no chưa ?
Sâu
liền vội thưa
Đến
trưa chưa đủ…
Kiến
mời niềm nở :
- Bác
nghỉ vào chơi
Nhà em
đây rồi
Bác
ngồi xơi nước .
Sâu
nhìn sau trước
Chẳng
thấy nước đâu
Kiến
mới mau mau
Đưa ra
một chén .
Sâu
nhìn hổ thẹn
Chén bé
tý ti
Uống
nước kiểu gì
Biết
bao cho đủ .
Sâu
liền cay cú
Mắc mưu
kiến còi
Đã trưa
mất rồi
Đừng ăn
lá nữa…
( 2 )
Sâu ta
đi chợ mua về
Nào
bánh nào bún, nào kê nào đường
Kiến
nhìn thấy thế mà thương
Bác
mang vác nặng mà đường còn xa
Để em giúp
bác mang qua
Thân
dài chân ngắn nhỡ đà gẫy chân !…
Sâu
nghe thấy thế ngại ngần
Ừ nhận
một lần coi thử xem sao ?
Nhưng
mà kiến bé tí teo
Lo thân
chưa được lẽ nào giúp ai ?
Kiến
rằng : Bác nghĩ hơi sai
Anh em
nhà kiến có hai sư đoàn
Bún
bánh thì bác tự mang
Kiến em
xin nhận cõng đường và kê…
Nói
xong xin phép ra về
Huy
động lực lượng kiến đi từng đoàn
Hò reo
khí thế sẵn sàng
Mỗi
kiến một bịch thẳng hàng cõng đi
Đường
xa thấm mệt ngại gì
Bụng
đói thì đã có kê có đường…
Đến nơi
sâu kiểm lại hàng
Thiếu
đi một ít kiến mang đâu rồi ?
Chỉ vào
bụng, kiến trả lời :
- Bác
thật buồn cười : “Bồi dưỡng cho em”
Vác
không bụng đói sao nên ?
Cũng là
công sức đôi bên rõ ràng…
Sâu gây
sự - kiến chẳng màng
Dương
đôi càng khỏe lại quàng đôi râu
Bừng
bừng khí thế bảo nhau
Sâu gặp
lần đầu lạnh hết sống lưng !
Thôi
thôi thoát chết là mừng
Người
còn, của đấy bác đừng lo chi …
Sâu
rằng kiến bé tý ti
Mà sao
nghĩ được điều gì cũng thâm
Sâu ta
to khỏe như vâm
Còn bị
lừa dối mấy lần nữa đây ?
Nhanh
nhanh mình phải rút ngay
An toàn
trên hết cách này cứu nguy
Lần lữa
liệu có ích gì
Chậm
chân một chút có khi chầu trời…
Trích tập :
CHUYỆN GẤU VÀ MÈO
Chú mèo
trốn học
Mèo
khoang đi học
Quên
cặp ở nhà
Sợ cô
kiểm tra
Bèn
không vào lớp .
Lang
thang một lúc
Gặp cún
nô đùa
Mê mải
đến trưa
Nhớ ra
thôi chết !
Mẹ mèo mà biết
Trốn
học hôm nay
Phạt ăn
một ngày
Đói sao
chịu nổi ?...
Cún ơi
hãy đợi
Cùng tớ
về nhà
Xin lỗi
mẹ cha
Sau
không thế nữa…
Chuyện gấu
và mèo
Gấu cậy
thế người to
Bắt nạt
mèo yếu ớt
Tiếng
gầm gào sấm sét
Hét ra
lửa oai phong :
- Mèo
kia muốn yên lòng
Thì nộp
đây tất cả
Tất
những gì mèo có
Không
một phút chần chừ .
Mèo tức
quá làm ngơ
Gấu xem
chừng quá lắm
Bao đời
nay mèo vẫn
Chỉ
hiền với người hiền
Nếu giở
thói quàng xiên
Mèo
không từ sống chết .
Của mèo là bất diệt
Không
có chuyện nhịn nhường
Của gấu
quyền thiêng liêng
Thì của
mèo cũng vậy.
Tuy mèo
nhỏ thật đấy
Nhưng
đâu phải dễ xơi
Mèo
khuyên gấu một lời :
Của ai
người ấy giữ .
Đừng
côn đồ đe dọa
Mèo
chẳng coi là gì
Muốn
trật tự tôn ty
Thì hãy
mau về chỗ…
Bố về đi
Bố đi
đâu mấy tháng
Sao bố
lại không về ?
Con vẫn
thấy ti vi
Đưa lên
hình bố diễn .
Phượng
nở mùa hè đến
Ai đưa
con đi chơi ?
Mẹ bảo
mẹ đưa rồi
Không
cần chơi với bố .
Chắc mẹ còn giận bố
Nên mới
nói thế thôi
Con đã
hiểu ra rồi
Bố
không thương con nữa !
Nhưng
con rất cần bố
Bố mau
về với con
Con có
bố vẫn hơn
Làm sao
con quên được .
Hàng
ngày mắt mẹ ướt
Chắc
lại nhớ bố rồi !
Bố xin
lỗi một lời
Bố về
thôi bố nhé…
Hươu cao cổ
Chị dẫn
chơi công viên
Em thấy
hươu cao cổ
Trông
hươu thật là ngộ
Cái cổ
quá là dài
Chân
cao đuôi lại ngắn
Cái cổ
dài gấp hai .
Cho chị
hỏi hươu này :
- Cổ
mày sao dài thế ?
Hươu
trả lời thật dễ :
- Lá cỏ ở dưới chân
Trâu bò
đã tranh phần
Có còn
gì hươu sống ?...
Thượng
đế thấy cảm động
Đã nối
cổ cho hươu
Nối
thêm chân cho cao
Để hươu
ăn cành ngọn…
Chơi nhà
dì
Quanh
nhà có lắm ao chuôm
Không
đi ra đó ngã tùm ao sâu
Cầu ao
không được bước vào
Sẩy
chân ngã lộn ao bèo thì nguy
Em chơi
quanh ngõ nhà dì
Làm về
dì bảo cháu dì rất ngoan…
Qua đường
Em đi
qua đường
Mỗi khi
thăm ngoại
Nhà bà
rộng rãi
Tha hồ
nhảy dây .
Mỗi lần
đến đây
Mẹ dặn
cẩn thận
Người
đông xe lấn
Trông
trước trông sau .
Em bước
thật mau
Qua
đường đúng lối
Gặp
người lớn tuổi
Bám tay
đi cùng…
Chuyện hai
chú chuột
Chú
chuột đồng nhàn rỗi
Đi tìm
bác chuột nhà
Chào
hỏi rồi lân la
Bác sao
mà sướng thế ?
Ăn uống
thì vô kể
Không đào
bới như em
Thỉnh
thoảng lại có nem
Không
nem thì có cháy .
Thịt
xay rang không đậy
Bác
thưởng thức tha hồ
Còn hoa
quả tươi khô
Đều có
phần của bác .
Ăn xong
có sữa nước
Đóng
trong bịch giấy mềm
Chủ sơ
ý không xem
Là tha
hồ bác hưởng …
Số bác
sao mà sướng ?
Chẳng
giãi nắng dầm mưa
Nóng đã
có điều hòa
Lò sưởi
khi trời rét …
Chú nói
ra chưa hết
Tôi có
khổ của tôi
Tuy ăn
uống nhờn môi
Không
thảnh thơi như chú .
Trong
nhà còn chó dữ
Cô mèo
mướp rình mò
Có thân
tôi phải lo
Không
tự do hưởng thụ…
Sống cả nhà đoàn tụ
Như chú
sướng cả đời
Chỉ có
một mình tôi
Sống cô
đơn khốn khó .
Nghĩ
cho cùng đều khổ
Ai cũng
vậy cả thôi
Sống
như chú thật vui
Chẳng
lo ai lấy mạng…
Chim gõ kiến
Con
chim gõ kiến
Đỗ ở
thân cây
Dùng mỏ
cứng dày
Đục
ngay một lỗ .
Vào
thân cây gỗ
Làm tổ
cho mình
Tránh
được nắng hanh
Lại
thêm mát mẻ .
Đàn con
còn bé
Có ngay
nhà xinh
Diều
hâu mò rình
Không
sao bắt được .
Thói
quen đời trước
Truyền
lại đời sau
Em khen
một câu
Chim
thông minh lắm…
Đám ma sâu
Bác sâu
chết đã một ngày
Mà sao
không vợ, con hay họ hàng
Chia
buồn nhà kiến mới sang
Phân công
lo giúp đám tang đau lòng :
- Kiến càng to nhất
đám đông
Chịu
trách nhiệm chính đánh cồng lúc đưa
- Kiến
thợ hàm khỏe dư thừa
Người
kéo người đẩy cho vừa chuyến đi
- Kiến
hôi người bé tý ti
Phun
mùi sát khuẩn trước khi xuống đường
Làm sao
giữ sạch môi trường
Mọi
người dễ chịu trên đường đưa tang …
Đến nơi
thôi khỏi phải bàn
Đưa vào
hỏa táng là an tâm rồi
Kiến
đen yếu ớt được mời
Tiếp
khách, gọi điện báo nơi quê nhà
Mọi việc như thế diễn
ra
Làm sao
tiết kiệm tối đa tang này …
Bác sâu
dưới ấy có hay ?
Nếu
biết tin này chắc rất cám ơn…
Bắc cầu
vồng
( Đồng giao )
Xúc xa
xúc xắc
Tay bắc
cầu vồng
Phố tây
phố đông
ĐỎ hồng
chọn trước
CAM quê là
được
CHÀM áo
yêu thương
TÍM huế
quê hương
VÀNG mơ
áo lụa
XANH
xanh đồng lúa
LỤC
vương khói chiều
Hòa vui
cùng màu
Đếm đi
đếm lại
Đếm rồi
lại thấy
Bảy bạn
bảy màu
Nắm
chặt tay nhau
Xúc xa
xúc xắc…
Chiếc ba lô
Hàng
ngày em đi học
Lại
cõng chiếc ba lô
Trong
có nhiều sách vở
Giúp em
học từng giờ .
Thầy cô
giáo của em
Người
mở kho kiến thức
Ở trong
chiếc ba lô
Bao
điều em học được .
Từng
môn từng môn một
Lúc đi
chưa có gì
Lúc về
bao điều mới
Cô giáo
giảng em ghi .
Hàng
ngày em đi học
Lại
cõng chiếc ba lô
Túi với
em là bạn
Chẳng
quên nhau bao giờ …
Cún con đi
viện
Trời
mưa lất phất
Chân
đất ra đường
Cún con
coi thường
Không
mũ không tất .
Mẹ về
lật đật
Tìm cún
khắp nơi
Hỏi cả
chục người
Mới tìm
ra cún .
Mẹ sờ
lên trán
Sao nóng
thế này ?
Tái
nhợt mặt mày
Miệng
ho liên tục .
Uống
thuốc một lúc
Chẳng
giảm tý nào !
Sốt
ngày một cao
Mẹ đưa
đi viện !
May
không nguy hiểm
Bác sĩ
khám xong
Uống đủ
thuốc dùng
Khỏi
ngay tất cả…
Đừng
mải chơi quá
Quên cả
trời mưa
Lần sau
xin chừa
Khỏi đi
bệnh viện…
Nhường ghế
Sáng đi
ra ngoại thành
Khởi
hành cùng xe buýt
Chỗ
ngồi trông đã hết
Phải
đứng tạm chờ may .
Một
cháu trẻ cầm tay :
- Mời
ông ngồi đỡ mỏi
Cháu
nhường chỗ ông đấy
Nhà
cháu gần đến rồi .
Cám ơn
cháu một lời :
- Ông
ngồi vào vậy nhé
Hỏi đầu
đuôi mọi nhẽ
Mới
biết nhà còn xa .
- Ôi
cháu tốt quá à
Làm ông
thêm nhớ mãi
- Ông
yên tâm đừng ngại
Cháu
trẻ đứng được mà .
Đi xe
nhường chỗ người già
Nhường
cho cháu nhỏ thật là đáng khen…
